ไหมเย็บแผลมีกี่แบบ ไหมละลายกับไหมที่ต้องตัดต่างกันยังไงคะ?

หลังผ่าตัดกลับมา ในใบสรุปการผ่าตัดเขียนชื่อไหมเป็นภาษาอังกฤษยาว ๆ แถมมีตัวเลขอย่าง 5-0 หรือ 6-0 ต่อท้าย พอส่องกระจกก็เห็นไหมหลายสีอยู่บนแผลเดียวกัน จนสงสัยว่าไหมเย็บแผลมีกี่แบบ แล้วเส้นไหนเป็นไหมละลาย เส้นไหนต้องตัดคะ

หมอเฟรมขอสรุปสั้น ๆ ก่อนเลยค่ะ ไหมเย็บแผลแบ่งใหญ่ ๆ ได้ 2 แบบ คือไหมละลาย ที่ร่างกายค่อย ๆ ย่อยสลายเองได้ และไหมไม่ละลาย ที่ต้องให้แพทย์ตัดออกเมื่อแผลติดดีแล้ว นอกจากนี้ไหมยังต่างกันที่วัสดุ ลักษณะเส้น และขนาดเส้น ซึ่งศัลยแพทย์จะเลือกให้เหมาะกับตำแหน่งแผลแต่ละจุดค่ะ

ไหมเย็บแผลมีกี่แบบคะ?

ถ้าแบ่งตามสิ่งที่คนไข้ต้องรู้ หลัก ๆ มี 2 แบบค่ะ

• ไหมละลาย (absorbable หรือ dissolvable suture): ร่างกายค่อย ๆ ย่อยสลายเองได้ มักใช้เย็บชั้นใต้ผิว ด้านในรูจมูก หรือในปาก
• ไหมไม่ละลาย (non-absorbable suture): ร่างกายย่อยเองไม่ได้ ถ้าเย็บไว้ที่ผิวด้านนอก ต้องให้แพทย์ตัดออกตามนัด

แผลเดียวกันจึงอาจมีไหมทั้งสองแบบได้ เช่น ชั้นใต้ผิวใช้ไหมละลายช่วยดึงเนื้อเยื่อเข้าหากัน ส่วนผิวด้านนอกใช้ไหมไม่ละลายเส้นเล็กเย็บให้ขอบแผลเรียบ แล้วนัดตัดออกภายหลัง

อ่านเรื่องไหมละลายแบบละเอียด ทั้งสี เวลาที่ใช้ละลาย และเมื่อไหร่ควรตัด ได้ที่บทความนี้ค่ะ ไหมละลายคืออะไร กี่วันละลาย ต้องตัดไหมคะ?

ไหมละลายเป็นแบบไหน ต่างจากไหมที่ต้องตัดยังไงคะ?

ดูด้วยตาอาจแยกยาก แต่มีจุดสังเกตคร่าว ๆ ดังนี้ค่ะ

• ไหมละลาย: หลายชนิดเป็นสีม่วง บางชนิดเป็นสีขาวใส หรือสีเหลืองทองแบบไหมจากธรรมชาติ มักอยู่ด้านในหรือใต้ผิว
• ไหมที่ต้องตัด: มักเห็นเป็นเส้นสีดำหรือสีน้ำเงินบนผิวด้านนอก มีปมให้เห็นชัด

แต่สีเป็นแค่ตัวช่วยเดานะคะ ไม่ใช่วิธีแยกที่แน่นอน เพราะไหมบางชนิดมีทั้งแบบย้อมสีและไม่ย้อมสี วิธีที่ชัดกว่าคือดูใบสรุปการผ่าตัด ถ้าเห็นคำว่า absorbable หรือ dissolvable แปลว่าไหมละลาย ถ้าเห็น non-absorbable แปลว่าไหมที่ต้องตัด

ไหมเย็บแผลต่างกันตรงไหนอีกบ้างคะ?

นอกจากละลายหรือไม่ละลาย ไหมยังต่างกันอีก 3 เรื่องค่ะ

• วัสดุ: มีทั้งไหมจากธรรมชาติ และไหมสังเคราะห์ ไหมสังเคราะห์มักระคายเนื้อเยื่อน้อยกว่าและคาดเดาเวลาย่อยสลายได้ดีกว่า
• ลักษณะเส้น: แบบเส้นเดี่ยว (monofilament) ผิวเรียบ ลื่นผ่านเนื้อเยื่อได้ดี และแบบถักหลายเส้น (braided) จับปมได้แน่น แต่มีร่องให้คราบเกาะได้มากกว่า
• ขนาดเส้น: ตัวเลขอย่าง 4-0, 5-0, 6-0 คือขนาดไหม ยิ่งเลขหน้าศูนย์มาก เส้นยิ่งเล็ก แผลบนใบหน้ามักใช้ไหมเส้นเล็ก เพื่อให้รอยเย็บเรียบ

หมอเฟรมชอบเปรียบการเลือกไหมเหมือนช่างตัดเสื้อเลือกด้ายค่ะ ผ้าชีฟองบาง ๆ ต้องใช้ด้ายเส้นเล็ก ส่วนกางเกงยีนส์ผ้าหนา ๆ ต้องใช้ด้ายเส้นใหญ่ที่เหนียว ศัลยแพทย์ก็เลือกไหมให้เข้ากับผิวและแรงตึงของแผลแต่ละตำแหน่งแบบเดียวกัน คนไข้จึงไม่ต้องกังวลว่าไหมบนแผลตัวเองไม่เหมือนของคนอื่นนะคะ

รู้ชนิดไหมแล้ว ช่วยอะไรตอนนัดตัดไหมคะ?

ช่วยได้มากค่ะ เพราะแพทย์จะรู้ว่าเส้นไหนต้องตัด เส้นไหนเป็นไหมละลาย และวางแผนวันตัดได้ถูก หลักทั่วไปมีดังนี้

• ไหมไม่ละลายที่ผิวด้านนอก: ตัดตามนัด โดยทั่วไปอยู่ราว 7–14 วันหลังผ่าตัด ขึ้นกับตำแหน่งแผล และให้ยึดวันที่ศัลยแพทย์ที่ผ่าตัดกำหนดเป็นหลัก
• ไหมละลายในรูจมูกและในปาก: แพทย์มักแนะนำให้ตัดออกด้วย เพราะกว่าจะละลายใช้เวลานาน และมีคราบหรือเศษอาหารเกาะง่าย
• ไหมละลายใต้ผิว: ส่วนใหญ่ปล่อยให้ละลายเองได้ ถ้ามีปลายไหมโผล่ออกมา ให้แพทย์ช่วยดู

ถ้าอยากรู้ว่าแผลแต่ละตำแหน่งควรตัดไหมเมื่อไหร่ และถ้าตัดช้ากว่ากำหนดจะเป็นอะไรไหม อ่านต่อได้ที่บทความนี้ค่ะ แผลเย็บกี่วันตัดไหม ตัดช้ากว่ากำหนดได้ไหมคะ?

ใครควรเล่าให้หมอเฟรมฟังก่อน

ก่อนนัดตัดไหม ถ้าคุณมีเรื่องเหล่านี้ บอกแพทย์ไว้ตั้งแต่ตอนนัดนะคะ

• ไม่มีใบสรุปการผ่าตัด หรือในเอกสารไม่ได้ระบุชนิดไหม
• ไม่แน่ใจว่าไหมเส้นไหนเป็นไหมละลาย เส้นไหนต้องตัด
• มีไหมโผล่ ห้อย หรือทิ่มออกมาจากแผล
• แผลบวม แดง ร้อนมากขึ้น มีหนอง มีไข้ แผลแยก หรือเลือดออกไม่หยุด
• เคยแพ้ไหมเย็บแผล หรือเคยมีแผลเป็นนูนหรือคีลอยด์

ถ้ามีอาการกลุ่มบวมแดงร้อน มีหนอง มีไข้ หรือแผลแยก ไม่ต้องรอวันนัด ให้พบแพทย์โดยเร็ว และแจ้งศัลยแพทย์ที่ผ่าตัดด้วยค่ะ

สรุปสั้น ๆ เรื่องไหมเย็บแผล

ไหมเย็บแผลมี 2 แบบหลัก คือไหมละลายและไหมไม่ละลาย และยังต่างกันที่วัสดุ ลักษณะเส้น และขนาดเส้น สีไหมช่วยเดาได้คร่าว ๆ แต่วิธีที่ชัดกว่าคือดูใบสรุปการผ่าตัด ไหมที่ผิวด้านนอกมักต้องตัดตามนัด ส่วนไหมละลายในรูจมูกและในปาก แพทย์มักแนะนำให้ตัดออกด้วย ไม่ควรตัดหรือดึงไหมเองค่ะ

The Hazel Clinic รับตัดไหมแผลผ่าตัดทุกชนิดที่ผ่าตัดมาจากเกาหลีและต่างประเทศ แพทย์เป็นผู้ตัดไหมทุกเคส และรับนัดล่วงหน้าทุกเคส ไม่รับ walk-in อย่าลืมนำใบรับรองแพทย์หรือใบสรุปการผ่าตัดมาด้วย ภาษาอังกฤษหรือเกาหลีก็ได้ค่ะ

ถ้าคุณผ่าตัดมาจากเกาหลีหรือต่างประเทศ แล้วต้องการนัดตัดไหมที่ไทย ส่งรูปแผลและใบสรุปการผ่าตัดมาทาง LINE @thehazelclinic เพื่อนัดวันล่วงหน้าได้เลยนะคะ นัดตัดไหมทาง LINE @thehazelclinic

ดูรายละเอียดบริการ การเตรียมตัว และการเดินทางมาคลินิกได้ที่หน้านี้ค่ะ บริการตัดไหมหลังศัลยกรรม The Hazel Clinic

คำถามที่พบบ่อย

ไหมเย็บแผลมีกี่แบบคะ?

หลัก ๆ มี 2 แบบ คือไหมละลายที่ร่างกายย่อยสลายเองได้ และไหมไม่ละลายที่ต้องให้แพทย์ตัดออกค่ะ

ไหมละลายเป็นแบบไหนคะ?

หลายชนิดเป็นสีม่วง บางชนิดเป็นสีขาวใสหรือเหลืองทอง มักอยู่ด้านในหรือใต้ผิว แต่สีไม่ใช่วิธีแยกที่แน่นอน ควรดูใบสรุปการผ่าตัดค่ะ

ตัวเลข 5-0 หรือ 6-0 ในใบสรุปการผ่าตัดคืออะไรคะ?

คือขนาดเส้นไหม ยิ่งเลขหน้าศูนย์มาก เส้นยิ่งเล็ก แผลบนใบหน้ามักใช้ไหมเส้นเล็กค่ะ

แผลเดียวมีไหมหลายแบบได้ไหมคะ?

ได้ค่ะ ชั้นใต้ผิวมักใช้ไหมละลาย ส่วนผิวด้านนอกอาจใช้ไหมไม่ละลายที่ต้องตัดตามนัด

ไหมละลายต้องตัดไหมคะ?

ไหมละลายใต้ผิวส่วนใหญ่ปล่อยให้ละลายเองได้ แต่ไหมละลายในรูจมูกและในปาก แพทย์มักแนะนำให้ตัดออก เพราะกว่าจะละลายใช้เวลานานค่ะ